Waar is je passie gebleven?

“Do more of what makes you happy.” (anoniem)

Verloopt je leven zoals je zou willen? Of heb je het gevoel dat je voortdurend vastloopt en niet kunt doen wat je echt graag wil doen?

Misschien heb je last van beperkende overtuigingen, die onbewust je keuzes beïnvloeden. Je bent er bijvoorbeeld van overtuigd dat je koste wat kost de vrede moet bewaren, dat boosheid uit den boze is of dat voor jezelf zorgen egoïstisch is.

Ikzelf geloof nog steeds: ‘eerst je werk af en dan ontspannen’.  Als kind werkte dat om mijn huiswerk steeds af te hebben, het was een zinvolle regel. Maar als volwassene blijkt het werk nooit af te zijn. Heb je voor je job niets meer te doen, dan is er altijd nog wel iets in het huishouden dat aandacht verdient of er zijn nog tal van klusjes, administratieve taken enz. die liggen te wachten. Heb je al aan je belastingbrief gedacht?  Zo kom je nooit aan jezelf toe. Tijd dus om die regel overboord te gooien. Maar gemakkelijk is dat niet. Zo ook: ‘je moet eten voor de honger die komt’… was ook al een goede regel voor een kind dat bloedarmoede had en de nodige voedingsstoffen binnen moest krijgen. Die onbewuste overtuiging zou ik toch ook heel graag overboord gooien, zodat ik eens terug wat kilootjes verlies…

Christel Nani helpt je te achterhalen wat jouw beperkende overtuigingen zijn op op het vlak van werk, gezondheid, veiligheid, familie, geluk en nog veel meer. Ze helpt je ook deze overtuigingen te herformuleren. Zodat je vrij je passies kan volgen.

Leestip: Nani Christel, Diepe verlangens, Zie het verschil tussen jouw wensen en die van je omgeving, Archipel, 2006.

Ben jij een ‘curlingouder’ of een ‘loedermoeder’?

“Het leven is een feest maar je moet zelf de slingers ophangen” (Loesje)

De term ‘curlingouder’ werd uitgevonden door de Deense psycholoog Bent Hougaard. Hij vond dat sommige ouders lijken op de spelers op een curlingveld. Curling is een soort bowlen maar dan op ijs. Men gebruikt een grote steen (de curl) die over het ijs glijdt. Met een soort bezems wordt het ijs voor de curl geveegd om de baan van de curl zo te effenen naar het doel toe.  Sommige ouders vegen als curlers alle problemen voor hun kinderen weg zodat hun pad geëffend is.

Als het kind niet naast zijn vriendje kan zitten op school, is dat met een gesprek met de leerkracht wel opgelost. Vergeten ze hun lunchbox, dan wordt die nagebracht. Vaak hoeven ze niet te helpen in het huishouden want dat zullen ze later nog genoeg moeten doen. Als curlingouder heb je ook al lang alle mogelijke obstakels in de gaten en je lost ze vlotjes op. Zo worden leerproblemen al opgespoord voor het kind het zelf in de gaten heeft. Begint zoon niet vroeg genoeg met studeren, dan maakt mama wel een planning voor hem zodat er niets kan mislopen.

Maar creëren ‘curlingouders’ dan een ‘pampergeneratie’: kinderen die te beschermd zijn opgevoed en daardoor geen kans hadden hun eigen fouten te maken of zelf creatieve oplossingen te zoeken. Zullen ze in hun volwassen leven wel zelfredzaam genoeg zijn? Of worden het alleen maar (faal)angstige mensen?

Misschien is het dan toch beter een ‘loedermoeder’ worden, die de kinderen met twee verschillende sokken naar school stuurt, alle McDonald’s medewerkers bij naam kent en niet weet of het kind huiswerk heeft… 🙂 Loedermoeders zijn moeders die keihard hun best doen om supermoeders te zijn, maar nu eindelijk durven toegeven dat dat onbegonnen werk is. In Nederland hebben ze een eigen website en je kan zelfs tot loedermoeder van het jaar verkozen worden.

website: http://loedermoeder.nl/

facebookpagina: https://www.facebook.com/loedermoeder/

De legende van de vlag

 “Only one flag flies above all the rest: the flag of universal oneness.”  (Sri Chinmoy)


Er was eens een groot land met prachtige wouden en rivieren, hoge bergen en aantrekkelijke hardwerkende inwoners. Het enige probleem was dat de mensen permanent in oorlog waren met elkaar. Ze vochten voor de vlag die ze hadden geërfd van hun voorvaderen. Elke groep had zijn eigen vlag met gewoontes en tradities van vorige generaties.

De vlaggen waren voor iedereen belangrijk en het slagveld leek op het eerste zicht mooi en heldhaftig met mensen die bereid waren hun leven te geven voor de vlag. Ze waren er trots op om de grote tradities te mogen verdedigen. Maar wanneer je beter keek, zag je vooral bloed, miserie en dood.

Op een dag kwam er een groot schip aan. Op het schip zat reus, die heel voorzichtig was om niet op de inwoners te trappen. De reus had een groot hart en de mensen werden zijn aanwezigheid in hun midden gewoon terwijl hij toezag hoe de oorlogen verder gingen.  Stilaan werd de reus hun gevechten beu want hij zag dat de mensen – afgezien van hun oorlogen – goede mensen waren. Daarom nam hij een beslissing. Hij organiseerde een groot feest en iedereen was uitgenodigd.

Iedereen kwam naar het festijn, om te genieten van de lekkernijen en de excellente wijn en de stemming was opperbest. Maar plots begon de reus onbedaarlijk te huilen. De mensen vroegen: “Wat scheelt eraan, iedereen is gelukkig. Waarom bent u zo verdrietig?”  De reus antwoordde: “ik heb geen vlag voor mezelf”.

De mensen voelden zich hierdoor slecht en vroegen zich af hoe ze de reus gelukkig konden maken. Hij antwoordde: “Ik zou graag een grote vlag hebben, gemaakt van al jullie kleine vlaggen, dan zou mijn droom uitkomen.”

Onmiddellijk kwamen de vrouwen samen om te naaien. De mannen hadden ondertussen al genoeg wijn op, of misschien waren ze bang van de reus… geen van hen opperde bezwaren. Binnen de kortste keren hadden de vrouwen een prachtige vlag genaaid met de meest diverse kleuren.

De reus was erg gelukkig en bedankte iedereen. Hij nam de mooie vlag terug mee met zijn schip en voer weg. Iedereen stond aan de kade om afscheid te nemen. Vanaf dat moment werd de legende van de vlag van dochter op dochter doorgegeven en daarmee was er een nieuwe traditie ontstaan.  En er was sindsdien nooit meer oorlog in het land.

Bron: Verhaal van Patrick Condamin vermeld in Anné Linden, Boundaries in Human Relatinships, How to be Separate and Conncected, 2008, blz. 149-150.

3 tips om thuiswerk te overleven

Sommigen onder ons zijn nu al zo’n zestal weken thuis aan te werken. En misschien begint dat toch te wegen. Tijd om wat tips te verzamelen.

1. Zorg voor rituelen die werk scheiden van de rest:

Wat je mogelijk mist is een overgang tussen de verschillende activiteitsblokken. Normaal verplaats je je naar je werk en op die manier heb je een soort mentale overgang naar werktijd. Die ontbreekt nu.

Wanneer start je nu eigenlijk met werken? Misschien was je toen je opstond al gaan kijken naar je mails, ben je daarna gaan ontbijten om dan opnieuw te beginnen met je werk. Misschien is dat niet zo’n goed idee. Op die manier is er geen duidelijk onderscheid meer tussen vrije tijd en werktijd. Volgens de Franse filosofen Gilles Deleuze en Felix Guattari hebben wij immers nood aan een soort ‘refreinen’, rituelen of oriëntatiepunten om grip te krijgen op de realiteit (bron: artikel van Tim Christiaens in De Standaard dd. 29 april). De rit van het werk naar thuis bereidde ons zo voor op de nieuwe fase van de dag.

Zorg dus dat je thuiswerk ook wordt ingeleid door één of ander ritueel en zorg ook voor een eindritueel.

2. Hou een virtuele koffiepauze

Normaal kan je tijdens de koffiepauze wat dagelijkse weetjes uitwisselen. Pas nu je thuis werkt, besef je hoe dat praten over koetjes en kalfjes toch wel een aangename ontspanning gaf. Spreek af met een collega om een koffiepauze-chat in te lassen.

Gebruik whatsapp of een virtuele call om even gezellig weetjes over het werk of privé uit te wisselen.

3. Zorg ervoor dat je niet alleen werkt door virtuele een collega in te schakelen:

Wat je misschien ook mist is de stille aanwezigheid van collega’s. Als er af en toe iets misliep of je wilde eens een verzuchting uiten, waren ze er wel om je te aanhoren. Nu zit je heel de tijd alleen. Ik loste dat vandaag op door een videocall open te zetten met een collega en tegelijk gewoon verder te werken. Dat was wel aangenaam. Je kan dan af en toe iets vragen en je hebt het gevoel dat je niet alleen aan ’t werk bent. Bovendien kan je zo ook aan teamwerk doen.

Je kunt dus conferentiecalls ook gebruiken om gewoon samen aan iets te werken. Je kan dan best wel voor ogen houden dat je collega je kan zien als je een mail aan ’t tikken bent, dus best niet in je neus peuteren ondertussen 🙂

Hebben jullie nog leuke tips, laat ze weten. Vooral tips voor thuiswerken met kinderen ontbreken hier nog.

Gebeurt alles voor een reden?

“You can’t be brave if you’ve only had wonderful things happen to you.” (Mary Tyler Moore)

Mira Kirschenbaum onderzocht of het waar is dat alles wat je overkomt iets waardevols voortbrengt, meer zelfs dat het precies is wat je nodig had. Ze zocht patronen naar de verschillende redenen die mensen gevonden hadden voor wat hun overkomen was.Volgens haar gebeurt alles om één van de volgende redenen:

  1. Om je thuis te voelen in de wereld.
  2. Om jezelf volledig te kunnen accepteren.
  3. Om je te leren dat je je angst kunt loslaten.
  4. Om je te helpen vergeving te vinden.
  5. Om je te helpen je ware verborgen talenten te vinden.
  6. Om je te geven wat je nodig hebt om je ware liefde te vinden.
  7. Om je te helpen sterker te worden.
  8. Om je te helpen het speelse in het leven te ontdekken.
  9. Om je het belang te tonen van een missie in het leven.
  10. Om je te helpen een goed mens te worden.

Volgens Mira is het belangrijk om de ware betekenis te begrijpen van de slechte dingen die je overkomen omdat ze je helpen je beste, meest ware zelf te worden.  

Misschien is het idee dat alles voor een reden gebeurt ook wel een goede methode om met verdriet om te gaan. Je kan je verdriet een plaats geven. Het geeft je de kans om te reflecteren over wat mis ging en zo vind je de kracht en vrijheid om op een positieve manier een nieuwe zin te vinden en verder te gaan.  Victor Frankl, de psycholoog die de concentratiekampen overleefde, zei dat de grootste vrijheid is om te kiezen hoe je reageert op wat je is aangedaan.

Of in de woorden van Marilyn Monroe:

“I believe that everything happens for a reason. People change so that you can learn to let go, things go wrong so that you appreciate them when they’re right, you believe lies so you eventually learn to trust no one but yourself, and sometimes good things fall apart so better things can fall together.” (Marilyn Monroe)

Leestip: Kirschenbaum Mira, Alles heeft een reden, Ontdek de ware betekenis van belangrijke gebeurtenissen in je leven, 2010.

Je innerlijke rust terug vinden

“Als je troebel water met rust laat, wordt het vanzelf helder” (Lao Tse)

Deze periode is ook een kans om eens wat vraagtekens te zetten bij een aantal vanzelfsprekendheden. Misschien werd je op een verkeerd spoor gezet?

Welke keuzes maak je?

Je kan kop of munt opgooien of een orakel raadplegen om je te helpen kiezen. Soms zijn de keuzes zo overweldigend dat je niet meer kan kiezen. Dan kom je ineens met twee paar schoenen naar huis. Of je kiest voor alles tegelijk: een carrière uitbouwen, er zijn voor je partner en kinderen, tijd voor jezelf nemen, boeken lezen, je vrienden zien…

Maar je kan je ook afvragen wie je bent en simpelweg doen wat bij je past. Als je je laat leiden door een innerlijke noodzaak, hoef je je niet te laten meeslepen door alle keuzes die ons worden opgedrongen. Je hoeft niet alles tegelijk te doen en te zijn. Je kan ook gewoon niet kiezen en simpelweg doen wat bij jou hoort.

Waar streef je naar?

Is een streven naar meer groei wel goed? Meer groeien betekent niet noodzakelijk beter, sterker of knapper. Want ook stilstand is waardevol. Het geeft de kans om op adem te komen, te laten bezinken, een transformatie door te maken en energie te verzamelen voor de volgende stap. Kijk maar naar de natuur. Bloemen blijven niet ongeremd groeien. Op een gegeven moment stoppen ze om open te bloeien, waarna ze terug stilvallen.

Je kan dus gerust genieten van deze tijd voor rust en stilstand. Wie weet welke mooie periode volgt eruit.

Wat is de waarde van duffe klusjes?

Vond je poetsen, strijken, koken ook duffe activiteiten die je best delegeert?

Nu je deze simpele klusjes zelf doet, ontdek je misschien dat ze het leven authentieker maken. Je hond borstelen, je schoenen poetsen, zelf koken of een trui breien. Het zijn activiteiten die bij het leven horen. Verveel je gerust een beetje terwijl je ze doet. Daar gaat het juist om.

Leestip: Ik baseerde me voor dit artikel op: Thooft Lisette, Tien geboden voor innerlijke rust, Onthaasten en ontspannen in een samenleving met te weinig tijd, Boekerij.nl, 2016.

Huiswerkcoaching in coronatijden

“Je kan een mens niets leren; je kan hem alleen helpen het zelf te ontdekken in zichzelf.” (Galileo Galilei)

Vanuit mijn ervaringen als studiecoach (naast vlindereffecten heb ik een website met studiemateriaal voor ingangsexamen geneeskunde, maar dit terzijde) wil ik graag wat advies meegeven voor ouders die hun kinderen graag willen ondersteunen de volgende weken.

Want ook als je van de lesstof niets begrijpt, kun je je kinderen op weg zetten met hun schoolwerk. Hoe dan? Want het is immers niet de bedoeling zelf te gaan les geven…

Je kan hen wel stimuleren om zelf te zoeken naar antwoorden op hun vragen.  Je kan dat doen door vragen te stellen:

  • Tot waar begreep je het nog?
  • Wat maakt het voor jou zo moeilijk?
  • Zijn er stukken die je wel snapt? 
  • Wat zou je helpen om het beter te begrijpen?
  • Hoe zou de juf of meester het uitleggen? Waarmee zou ze beginnen?
  • Kun je ’t eventueel eens bekijken met een klasgenootje?

Je kan ook altijd aanraden om eens te kijken op youtube. Daar staan heel wat filmpjes waarin leerkrachten tal van onderwerpen uitleggen. Simpelweg in youtube het onderwerp intikken. Ook nu kan je helpen door vragen te stellen.

  • Waar zit nu het verschil tussen de uitleg van het filmpje en jouw handboek?
  • Gebruikt men in het filmpje andere begrippen?
  • Is er nu al iets dat je beter snapte dan daarvoor?
  • Is er nog een specifiek onderdeel dat je zou kunnen uitdiepen om het beter te begrijpen? Misschien kan je daarover nog eens een ander filmpje zien?

Ten slotte: laat je kind het probleem duidelijk omschrijven en noteren om later aan de juf of meester voor te leggen. Misschien blijkt dan dat het formuleren van het probleem al de helft van de oplossing bevat… 🙂

Bedenk: wat kinderen zelf uitgepuzzeld hebben, kennen ze zoveel beter dan wat hen werd ingelepeld. Ga dus niet zelf met de stof aan de slag. De vragen zijn er enkel om hen een zetje te geven zodat ze zich vragen gaan stellen en zelf op zoek gaan naar antwoorden. Zo geef je hen de kans om te ontdekken wat ze zelf kunnen.

Maar misschien is het ook al voldoende om begrip te tonen voor de moeilijke situatie en vertrouwen te geven dat ze hun best doen!

Coronatijd: oefening in minimalisme

 “The things you own end up owning you” (Chuck Palahniuk)

Is het je ook al opgevallen hoeveel minder je nodig lijkt te hebben deze dagen?  Maar nog niet zo lang geleden waren we allen als eekhoorns die eikels verzamelen voor de winter. We waren collectief slachtoffer van  ‘consumentisme’:  een levensstijl die eruit bestaat om zoveel mogelijk te kopen, louter als tijdverdrijf of om onze status te verhogen.  De reclame maakte ons wijs dat elk artikel iets toevoegt aan ons geluk en dat we dus best zoveel mogelijk verwerven… Maar … hoe meer je koopt, hoe grotere kasten er nodig zijn, vervolgens heb je een groter huis nodig. En bijgevolg heb je een hoge hypotheek, die je gelukkig kan betalen met inkomsten uit een goeie job. En nu je toch genoeg verdient, kan je ook weer een auto kopen die past bij je standing, waardoor je ook weer best een aparte garage voorziet…

Maar nu we het noodzakelijkerwijze met minder moeten doen (afgezien van de online koopjes dan), kunnen we misschien eens kijken wat het alternatief is. Dan komen we onvermijdelijk uit bij ‘minimalisme’ , dat naar verluidt zorgt voor meer vrijheid en tijd en minder stress. Hoezo dan?

Minimalisme heeft als basisprincipe terug naar de essentie te gaan. Alle overbodige zaken schrappen en enkel houden wat echt belangrijk is: familie, gezondheid en passies.

Bedenk eens hoeveel ruimte en rust het oplevert:

  • als je niet hoeft te zoeken naar je spullen in overvolle schuiven en kasten;
  • als je niet telkens opnieuw moet schikken en opruimen;  
  • als je net zoals Obama vaak dezelfde outfit draagt. Zo hoef je je niet druk te maken over wat je vandaag weer aan zal doen.  
  • als je niet hoeft te kiezen uit 30 soorten kaas. De gerechten worden er met meer keuze overigens niet beter op.
  • als je kinderen hun eigen verbeelding en creativiteit kunnen gebruiken. Zelf een tent te maken met lakens en dekens in plaats van een kant en klare indianentent te gebruiken bijvoorbeeld.

Minimalisme gaat niet over goedkope en weinig spullen kopen maar over één keer een kwaliteitsvol item kopen dat je nodig hebt. Dus één mooi kostuum in plaats van 10 goedkope pakken.  Kwaliteit in plaats van kwantiteit dus. Dat geldt niet enkel voor je spullen, maar ook voor je e-mail (hoeveel overbodige nieuwsbrieven krijg je?) en je vrienden (beter 5 goeie dan 50 kennissen) en je voeding (bij de lokale kleinhandel bijvoorbeeld).

Minimalisme is meer dan ontspullen, het is een levenswijze.

Ga dus niet meer als een hebberige ekster alles wat je pad kruist binnenhalen. Laat de consumptiemaatschappij los en kies bewust voor kwaliteit.

Leestip: Dennis Storm, Weg ermee, Over de schoonheid van minimalisme, Spectrum, 2018.

‘Liminaliteit’: in limbo tussen oud en nieuw.

Kende je het woord ‘liminaliteit’ al? Wij niet. Het woord komt uit antropologie. Als mensen in een overgangsritueel van het ene stadium naar het andere gaan, zijn op een bepaald moment in ‘liminaliteit’, dat wil zeggen dat ze op het grenspunt zitten tussen hun oude status en de nieuwe.

Bijvoorbeeld bij een communie, een huwelijk, een doop,… is er altijd een overgang van één status naar een andere. De Franse antropoloog Arnold Van Gennep stelt dat er bij zo’n overgangsrituelen drie fases zijn:

  • de afscheiding, waarbij men afscheid neemt van de vorige status (denk bijvoorbeeld aan vrijgezellenfeesten)
  • de liminaliteit: een soort rituele dood en nieuwe geboorte (de plechtigheid van de trouw zelf)
  • herintrede: waarbij men een nieuwe status krijgt (het gehuwde leven)

Een mooi voorbeeld van liminaliteit is een studentendoop: op het moment van de ontgroening is men al geen buitenstaander meer, maar toch ook nog geen volwaardige student. Men zit in een soort tussenfase.

Liminaliteit is dus een soort ‘twighlight zone’, wanneer het oude er niet meer is, maar het nieuwe ook nog niet bestaat.

Het concept liminaliteit past ook op hele samenlevingen die door een plotse crisis gaan, zoals revoluties, epidemieën,…  Het is een periode met veel twijfels en chaos, waarbij radicale vragen worden gesteld. Tegelijk is er ruimte voor veel creativiteit en nieuwe oplossingen.

Wat we nu doormaken kan dus aanzien worden als een liminale periode. Verschillend met de overgangsrituelen zoals huwelijk en doop enz. is dat er geen ceremoniemeester is die het proces goed begeleidt en dat we niet precies weten in welke nieuwe status we zullen terecht komen…

Gaan we naar een ‘zorgende economie’?

Riane Eisler zei het zes jaar geleden al. Het wordt tijd voor een ‘zorgende economie’. Riane vraagt zich af wat de werkelijke indicatoren zijn voor groei en welzijn. Ze stelt vast dat de economische groei vandaag niet echt meet wat ons welzijn bepaalt.  Zo zijn oorlogen, meer gevangenen, meer zieken,… allemaal goed voor de economische cijfers. Immers, er wordt veel geld verdiend met de verkoop van wapens, het privé beheer van gevangenissen en de verkoop van geneesmiddelen. Zelfs milieurampen leveren winst op. Denk maar aan de opbrengsten voor kuisbedrijven, juristen, enz.

Maar wat met de winst aan welzijn door zorgtaken voor ouderen, kinderen, zieken, gehandicapten, … waar talrijke huismoeders en –vaders, zorgers en vrijwilligers zich dagelijks voor inzetten. En wat met de zorg voor de natuur? Die winsten wordt amper in de economische cijfers opgenomen. Riane zegt dat dit soort taken eerder ‘vrouwelijke’ taken zijn (ook als ze door mannen worden uitgevoerd). En dat soort taken werd volgens haar vanuit de geschiedenis en het ‘dominantie-model’ altijd al stiefmoederlijk behandeld.

Ze stelt daarom voor om als maatschappij meer waarde te gaan hechten aan wat zorgende mensen voor ons en de omgeving doen en dat ook te weerspiegelen in de economische indicatoren. Dan zijn niet niet enkel wapenverkoop, sigarettenverkoop en het massaal plunderen van onze natuur verantwoordelijk voor het economisch succes maar ook zorg voor elkaar en de natuur.

Nu we in deze tijden merken hoe we afhangen van al die zorgverleners, is haar verhaal actueler dan ooit!

Leestip: Eisler Riane, Creating a real Wealty economy,  From Phantom Wealth to a Wiser Future for All Humanity, 2014.